ระบบเสียง 1 ทาง, 2 ทาง, 3 ทาง, 4 ทาง, 5 ทาง แตกต่างกันอย่างไร

Home » เกร็ดความรู้ (Tip & Trick) » ระบบเสียง 1 ทาง, 2 ทาง, 3 ทาง, 4 ทาง, 5 ทาง มีจุดเด่นอะไรบ้างและแตกต่างกันอย่างไร?

Estimated reading time: 3 นาที

สวัสดีสมาชิกทุกท่านที่ติดตามกันประจำในเพจนี้และต้อนรับสมาชิกที่เข้ามาใหม่ทุกท่านสู่เกร็ดความรู้และบทความที่คิดและคัดกรองมาสำหรับทุกท่านให้ได้เสพเพื่อประโยชน์ เพื่อนำไปต่อยอดกับระบบเสียงของเราให้มีศักยภาพกันต่อไป วันนี้เรามาดูว่า “ระบบเสียง 1 ทาง, 2 ทาง, 3 ทาง, 4 ทาง, 5 ทาง” มีจุดเด่นอะไรบ้างและแตกต่างกันอย่างไร? ระบบเสียงแบบไหนตรงกับเพื่อนๆสมาชิกใช้งานอยู่ เรามาติดตามดูพร้อมๆกันเลยครับ

ระบบเสียงแบบ 1 ทาง (1 way)

ลักษณะแนวเสียง

ออกแนวเสียงแบบรวมๆ ทั้งทุ้มกลางและแหลม

ยกตัวอย่าง เช่น ใช้ปรีหรือมิกเซอร์ และใช้แอมป์ขยายเพียงเครื่องเดียวหรือหลายเครื่องเพื่อต่อพ่วงและเพิ่มกำลังขับลำโพง ที่เป็นลำโพงแบบฟูลเรนจ์ หรือลำโพงเสียงแหลมในตู้เดียวชนิดเดียว ระบบนี้จะไม่มีลำโพงแยกความถี่ แบบ Low, Mid , High และจะไม่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่เป็น แอคทีฟครอสโอเวอร์ มาแบ่งความถี่แต่อย่างใด เรียกระบบเสียงนี้ว่าระบบเสียงแบบ 1 ทาง ระบบเสียงแบบนี้จะพบการใช้งานทั่วไป เช่นงาน ที่ต้องใช้ในการเรียนการสอน งานประกาศ งานแอโรบิคทั่วไป

ข้อดี

ใช้อุปกรณ์น้อย ขนย้ายสะดวก ใช้งานง่าย ประหยัดงบประมาณ

ข้อจำกัด

ตอบสนองความถี่ แคบ ไม่ครอบคลุมเมื่อเปรียบเทียบกับระบบเสียงแบบ 2 และ 3 ทาง

ระบบเสียงแบบ 2 ทาง (2 way)

ลักษณะแนวเสียง

แนวเสียงตอบสนองความถี่ได้ครอบคลุมเสียงมากขึ้น ทั้งย่านความถี่ที่ต่ำและกลางแหลมเมื่อเปรียบเทียบกับระบบ 1 ทาง

จะต้องใช้เครื่องขยายเสียง (Amplifier) เพิ่มขึ้นมากกว่า ระบบเสียงแบบ 1 ทาง อย่างน้อยระบบแบบ 2 ทาง นี้ก็จะใช้เครื่องขยายเสียงถึง 2 เครื่องเพื่อแยกขับลำโพง ถึง 2 แบบ จุดประสงค์หลัก เพื่อลดจุดบอดและเพิ่มประสิทธิภาพให้ระบบเสียงแบบ 2 ทางนี้มีประสิทธิภาพมากกว่าระบบเสียงแบบ 1 ทาง หลักการทำงานของระบบเสียงแบบ 2 ทาง ก็จะประกอบไปด้วย ปรีหรือมิกเซอร์แบบระบบเสียงแบบ 1 ทาง แต่ที่เพิ่มเข้ามาในระบบคือ แอมป์ขยายอย่างน้อยต้องมี 2 เครื่อง เครื่องที่ 1 ใช้ขับลำโพงกลางแหลม เครื่องที่ 2 ใช้ขับลำโพงซับวูฟเฟอร์ และที่ขาดไม่ได้ในระบบนี้คือ อิเล็กทรอนิกส์ครอสโอเวอร์ เครื่องแบ่งความถี่เสียงนั่นเอง ซึ่งจะมีตั้งแต่ 2-3-4 ทางให้เลือกใช้งาน โดยจะมีให้เลือกใช้ทั้งแบบ อนาล็อกและดิจิตอล ระบบเสียงแบบ 2 ทางพบใช้งานทั่วไปและได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ไม่ว่าจะเป็นระบบเสียงจัดงาน มินิคอนเสิร์ต อีเว้นท์ คาราโอเกะ และอื่นๆ

ข้อดี

ตอบสนองความถี่ได้กว้างขึ้นมากกว่าระบบ 1 ทาง ด้วยลำโพง 2 แบบ 2 ชนิด คือในระบบต้องมีลำโพงแบบ กลางแหลม และลำโพงซับวูฟเฟอร์สำหรับความถี่ต่ำ

ข้อจำกัด

อุปกรณ์เพิ่มมากขึ้น การขนย้ายเร็วไม่สะดวก เมื่อเปรียบเทียบกับระบบเสียง 1 ทาง

ระบบเสียงแบบ 3 ทาง (3 way)

ลักษณะแนวเสียง

ให้ความดังหนักแน่นและคมชัดของเสียงเต็มประสิทธิภาพ

เพื่อรองรับการขยายเสียงที่มีการแบ่งย่านความถี่ที่ละเอียดมากขึ้น โดยจะแบ่งออกเป็น ย่านความถี่ต่ำ ย่านความถี่กลาง และย่านความถี่สูง Low, Mid, High ซึ่งในระบบเสียงแบบ 3 ทาง (3-way) จะทำให้การกระจายเสียงที่ได้ออกมานั้น มีความคมชัด และครอบคลุมตอบสนองความถี่ได้กว้างกว่าระบบ 1 ทาง และ 2 ทาง หลักการทำงาน แน่นอนในระบบจะต้องมีอุปกรณ์ควบคุมเสียง ไม่ว่าจะเป็น ปรีหรือมิกเซอร์เหมือนๆกับ 2 ระบบข้างต้น

ระบบเสียงแบบ 3 ทาง ออกแบบให้มีขีดความสามารถในการกระจายเสียงแบบ 3 ทาง เพื่อลดจุดบอดของเสียงที่เกิดขึ้นในระบบ เพราะเครื่องขยายเสียง (Amplifier) ในแต่ละตัว ต่างก็ทำหน้าที่ขยายเสียงในช่วงย่านความถี่ที่กำหนดมา ด้วยอิเล็คทรอนิกส์ครอสโซเวอร์ รวมไปถึงลำโพงที่เตรียมไว้รองรับเสียงที่ถูกตัดแบ่งย่านความถี่ออกมาโดยเฉพาะ ดังนั้นค่าความดังและความคมชัดของเสียงย่อมมีมากขึ้น อย่างเช่น ตู้ลำโพงซับวูฟเฟอร์ก็จะสามารถตอบสนองย่านความถี่เสียงต่ำได้ลึกได้ดีที่สุด เช่นเดียวกันกับ ตู้ลำโพงเสียงกลาง และ ตู้ลำโพงเสียงสูง ในระบบด้วยเช่นกัน

โดยเมื่อรับสัญญาณจากเครื่องขยายเสียง (Amplifier) ที่ขยายเสียงเฉพาะย่านความถี่ที่ถูกตัดแบ่งออกมาแล้วส่งไปยังลำโพง การทำงานก็จะสอดคล้องกันทั้งลำโพงและย่านความถี่ จึงเป็นที่มาของความคมชัดของเสียงที่มากขึ้น ความดังของเสียงที่สูงขึ้น ดังนั้น การทำระบบเสียงแบบ 3 ทาง (3-way) จะทำให้การกระจายเสียงที่ได้ออกมานั้น มีความคมชัดและมีความดังของเสียงที่สูงขึ้น และมีความเหมาะสมที่จะใช้กับระบบเสียงขนาดกลางไปจนถึงขนาดใหญ่ ระบบเสียงแบบ 3 ทาง จะใช้ในงานขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่ เช่น งาน คอนเสิร์ต มหกรรกีฬา เป็นต้น

ข้อดี

ตอบสนองความถี่ได้กว้างขึ้นมากกว่าระบบ 1 ทาง ด้วยลำโพง 2 แบบ 2 ชนิด คือในระบบต้องมีลำโพงแบบ กลางแหลม และลำโพงซับวูฟเฟอร์สำหรับความถี่ต่ำ

ข้อจำกัด

อุปกรณ์เพิ่มมากขึ้น ใช้เวลาในการเซ็ทอัพและติดตั้ง มากกว่า 2 ระบบข้างต้น การควบคุมเสียงมีความซับซ้อนกว่า 2 ระบบข้างต้น ใช้งบประมาณในการจัดซื้อที่สูงกว่า 2 ระบบข้างต้น

ระบบเสียงแบบ 4 ทาง (4 way)

ลักษณะแนวเสียง

แนวเสียงตอบสนองความถี่ได้ครอบคลุมเสียงมากได้ทุกย่านความถี่เสียง ความดังที่หนักแน่นและคมชัดของเสียงเต็มประสิทธิภาพ

ต่อยอดมาจากระบบเสียง 3 ทาง โดยเพิ่มลำโพงที่เป็นเสียง มิดโล MID-LOW หรือ ลำโพง มิดไฮ MID-HIGH หรือลำโพง SUPER TWEETER เพิ่มเข้ามาในระบบเพื่อให้มีช่วงความถี่ที่ครอบคลุมมากขึ้น โดยระบบเสียงแบบ 4 ทางนี้ จะเป็นระบบเสียงขนาดใหญ่ ใช้แอมป์ขยายอย่างน้อย 4 เครื่องเพื่อแยกขับลำโพงแต่ละประเภทดังตัวอย่าง

ลำโพง SUB
ลำโพง MID-LOW
ลำโพง MID-HIGH
ลำโพง HIGH

ระบบเสียงแบบ 5 ทาง (5 way)

ลักษณะแนวเสียง

แนวเสียงตอบสนองความถี่ได้ครอบคลุมเสียงมากได้ทุกย่านความถี่เสียง ความดังที่หนักแน่นและคมชัดของเสียงเต็มประสิทธิภาพ จะดีกว่าแบบ 4 ทางอย่างแน่นอน

ส่วนระบบเสียง 5 ทางก็จะต่อยอดมาจากระบบเสียง 4 ทาง ซึ่งอาจจะเพิ่ม ลำโพง เสียงย่านใดย่านหนึ่งเข้ามาในระบบเช่น เสียง ซูปเปอร์ไฮ ซูปเปอร์ทวิตเตอร์ดังตัวอย่าง

ลำโพง SUB
ลำโพง LOW
ลำโพง MID
ลำโพง HIGH
ลำโพง SUPER HIGH หรือ SUPER TWEETER

ระบบ 5 ทางนี้ใช้แอมป์ขยายเพิ่มเป็น 5 เครื่อง เป็นอย่างน้อย (ลำโพงจำนวนมากไม่ได้หมายความว่า จะมีความดังมากกว่าลำโพงที่มีจำนวนน้อยหรือขนาดลำโพงที่ตัวเล็กกว่าเสมอไป)

สรุป

ไม่ว่าจะเป็นระบบเสียงใดก็แล้วแต่ การบาลานซ์เสียงเป็นสิ่งสำคัญ เสียงดีและดังไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้ควบคุมเสียงหรือ ซาวด์เอ็นจิเนียเพียงเท่านั้น แต่ขึ้นอยู่ที่ความเข้าใจในการเลือกใช้อุปกรณ์ที่เป็นของแท้และมีคุณภาพเพื่อ ให้ระบบเสียงแสดงศักยภาพให้ออกมาเต็มประสิทธิภาพมากกว่า (ลำโพงจำนวนมากไม่ได้หมายความว่า จะมีความดังมากกว่าลำโพงที่มีจำนวนน้อยหรือขนาดลำโพงที่ตัวเล็กกว่าเสมอไป) พบกันใหม่กับบทความถัดไป ขอบคุณและสวัสดีครับ