โครงสร้างของดอกลำโพง ที่ควรรู้ (ส่วนประกอบของดอกลำโพง)

โครงสร้างของดอกลำโพงในบทความนี้

1. บาสเค็ท / เฟรม / เซสซี (Basket / Frame / Chassis)
2. สไปเดอร์ (Spider)
3. โคน (Cone) / ไดอะแฟรม (Diaphragm)
4. ดัสแค็ป (Dust Cap) / โดม (Dome)
5. เซอร์ราวด์ (Surround)
6. วอยซ์คอยล์ (Voice Coil) / ขดลวด
7. แม็คเนท (Magnet) / แม่เหล็ก
8. ฟอร์เมอร์ (Former)
9. เวนท์ (Vent)
10. สกรีน (Screen)
11. เทอมินอลส์ (Terminals) / ขั้วต่อ
12. สรุป

บาสเค็ท / เฟรม / เซสซี คือโครงสร้างของลำโพง ซึ่งนิยมทำมาจากวัสดุต่างๆเช่นเหล็กกล้า อลูมิเนียม และพลาสติก โดยมีความแข็งแรง เพื่อให้ส่วนประกอบของลำโพงอยู่ในต่ำแหน่งที่บาลานซ์เหมาะสม ไม่ผิดเพี้ยนเมื่อเวลาที่มีการขยับหรือทำงานของดอกลำโพง นอกจากนี้ยังมีส่วนช่วยลดอุณหภูมิที่เกิดขึ้นภายใน Voice Coil อีกด้วย

สไปเดอร์ คือ ส่วนประกอบของดอกลำโพงที่มีความยืดหยุ่น ลักษณะเหมือนลูกฟูก ทำหน้าที่รองรับการเคลื่อนที่ของ Voice Coil (วอยท์คอยล์) ให้อยู่ในตำแหน่งที่สมดุลบาลานซ์เมื่อเวลาที่มีสัญญาณป้อนเข้ามาในดอกลำโพง เซอร์ราวด์ และ สไปเดอร์ มีความสำคัญมากในช่วงย่านเสียงที่มีความถี่ต่ำ ซึ่งสไปเดอร์เป็นตัวกำหนดกขอบเขตการเคลื่อนที่ของ โคนและวอยซ์คอยล์ ว่าสามารถเคลื่อนที่ได้มากน้อยแค่ไหน ดังนั้นจึงส่งผลกระทบต่อเสียงที่เกิดขึ้นมา

โคน / ไดอะแฟรม / กรวยลำโพง คือ ส่วนประกอบโครงสร้างของลำโพงที่มีการเคลื่อนที่คล้ายๆลูกสูบเมื่อมีสัญญาณเข้ามา การเคลื่อนที่นั้นจะทำให้อากาศรอบๆ Cone มีการบีบอัด และเกิดขึ้นมาเป็นเสียง

ดัสแค็ป / โดม คือ ส่วนประกอบที่มีหน้าที่หลักในการป้องกันสิ่งสกปรก เศษต่างๆ ไม่ให้เข้าไปสู่ Voice Coil ซึ่งถ้าหากไม่มีโดมหรือดัสแค็ปนี้ ฝุ่นก็จะสามารถเข้าไปจับที่วอยท์คอยล์ได้ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อความเพี้ยนของเสียงที่จะเกิดขึ้นได้ นอกจากนี้ยังทำหน้าที่รักษารูปทรงของ Cone เวลาที่ป้อนสัญญาณความถี่เสียงต่ำ เพราะว่าช่วงย่านความถี่เสียงต่ำจะมีการสั่นและเคลื่อนที่ของ Cone ที่เยอะกว่าช่วงความถี่เสียงสูง รวมไปถึงสามารถลดความร้อนที่เกิดขึ้นใน Voice Coil โดยให้อากาศไหลผ่านเข้าไป

เซอร์ราวด์ คือ ส่วนประกอบของลำโพงที่ทำมาจากวัสดุที่มีความยืดหยุ่น ไม่ว่าจะเป็น ยาง พลาสติก หรือผ้า วัสดุที่แตกต่างกันจะมีผลต่อเสียงที่แตกต่างกันออกไปด้วยเช่นกัน โดย เซอร์ราวด์ Surround จะทำการยึดเกาะระหว่าง Cone และ Basket โดย Surround จะทำหน้าที่บ่งบอกขอบเขตการเคลื่อนที่ของ Cone ว่าสามารถขยับได้มากน้อยเพียงใด ทำให้ Cone เคลื่อนที่อยู่ในตำแหน่งที่บาลานซ์และสมดุลไม่หลุดออกไปจากลำโพงตามความแรงของสัญญาณที่ป้อนเข้ามา

วอยซ์คอยล์ / ขดลวด คือ ปกติทำจากทองแดงและอลูมิเนียมพันรอบ Former ปลายของ Voice Coil จะติดอยู่กับ Cone โดยกระแสจะไหลผ่านเข้ามาทาง Voice Coil และเกิดการสร้างสนามแม่เหล็กขึ้นมา โดยสนามแม่เหล็กที่ถูกสร้างขึ้นมานี้จะไปตัดกับสนามแม่เหล็กถาวรที่ถูกสร้างโดยแม่เหล็กทำให้เกิดการขยับของ Cone ขึ้น – ลง กลายเป็นเสียงที่ดังออกมา นอกจากนี้ Voice Coil ของลำโพงยังสามารถแบ่งออกเป็นSingle Voice Coil ซิงเกิ้ลวอยซ์คอยล์ (แบบเดี่ยว) และ Dual Voice Coil ดูอัลวอยซ์คอยล์ (แบบคู่) สามารถเลือกใช้ได้ตามความเหมาะสม

แม็คเนท / แม่เหล็ก คือ เป็นแม่เหล็กถาวรที่มีการสร้างสนามแม่เหล็กไฟฟ้าตัดกับสนามแม่เหล็กที่เกิดจาก Voice Coil ซึ่งการตัดกันทำให้เกิดการขยับของ Cone ขึ้น – ลง ลำโพงส่วนใหญ่แม่เหล็กจะมีรูปร่างเป็นวงแหวนทำมาจากเซรามิก ระบายแรงดันที่เกิดการบีบอัดที่ถูกสร้างขึ้นมาจาก Cone และป้องกัน Voice Coil ไม่ให้มีอุณหภูมิสูงป้องกันสิ่งสกปรกที่จะเข้าไปยัง Vent

ฟอร์เมอร์ คือ ส่วนของโครงสร้างของลำโพง มีรูปทรงกระบอก ทำจากวัสดุต่างๆ โดยจะมี Voice Coil พันอยู่รอบๆ ของมันอีกทีหนึ่ง

เวนท์ คือ ระบายแรงดันที่เกิดการบีบอัดที่ถูกสร้างขึ้นมาจาก Cone และป้องกัน Voice Coil ไม่ให้มีอุณหภูมิสูง

สกรีน คือ ป้องกันสิ่งสกปรกหรือเศษต่างๆที่จะเข้าไปยัง Vent อีกทีหนึ่ง

เทอมินอลส์ / ขั้วต่อ คือ เป็นขั้วต่อของลำโพง ซึ่งมีหน้าที่รับสัญญาณไฟฟ้าเพื่อให้ผ่านเข้าสู่ Voice Coil โดยปกติจะมีขั้วบวกและขั้วลบ โดยจะมีสัญลักษณ์บอกขั้วอย่างชัดเจน หรือบางรุ่นบางยี่ห้ออาจมีการแต้มสีเพื่อบ่งบอกขั้วบวกลบด้วย กรณีที่เป็น Dual Voice Coil จะมีขั้วต่อลำโพงถึง 2 จุด