ตู้ลำโพงคาราโอเกะ แนวตั้ง และแนวนอน แตกต่างกันอย่างไร?

Home » เกร็ดความรู้ (Tip & Trick) » ตู้ลำโพงคาราโอเกะ แนวตั้ง และแนวนอน แตกต่างกันอย่างไร?

Estimated reading time: 2 นาที

สวัสดีครับ สำหรับบทความที่จะมาเล่าสู่กันฟังในวันนี้ ส่วนหนึ่งก็มาจากคำถามจากลูกค้าทางบ้านครับ กับคำถามที่ว่า “สำหรับงานคาราโอเกะเนี่ย ตู้ลำโพงที่วางแบบแนวตั้ง และแนวนอนแตกต่างกันอย่างไร? เราจะเลือกวางแบบไหนดี?”

เลือกอ่านตามหัวข้อ

“ลำโพง” คืออะไร?
ตู้ลำโพงคาราโอเกะแนวตั้ง และแนวนอนแตกต่างกันอย่างไร?
ตู้ลำโพงทั่วไปแนวตั้ง วางเป็นแนวนอน ใช้งานเป็นตู้ลำโพงคาราโอเกะ เสียงจะแตกต่างกันไหม?
เพื่อประสิทธิภาพในการรับฟังที่ดีขึ้น

ก่อนอื่นมาทำความรู้จักกันก่อนดีกว่าครับว่า “ลำโพง” คืออะไร?

ขอบคุณรูปภาพจาก บทความ Parts of a Speaker

ลำโพงคาราโอเกะ

32 สินค้า

ลำโพงโฮมเธียเตอร์

460 สินค้า

ลำโพงฟังเพลง HiFi

249 สินค้า

ตู้ลำโพง

1692 สินค้า

ลำโพง คือ อุปกรณ์ไฟฟ้าเชิงกลชนิดหนึ่ง ทำหน้าที่แปลงสัญญาณไฟฟ้าให้เป็นพลังงานเสียง ผ่านการขับของแอมป์ขยายเสียงนั่นเองครับ สามารถอ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่ โครงสร้างของดอกลำโพง ที่ควรรู้ (ส่วนประกอบของดอกลำโพง)

ลำโพงคาราโอเกะส่วนมาก หรือหลายรุ่น ออกแบบให้มีตู้ลำโพงทรงแนวนอน จะสังเกตได้ว่า เมื่อเราวางตู้ลำโพงในแนวนอนตามที่เขาออกแบบมา แล้วเราทำการทดสอบเสียง ด้วยการร้องเพลง หรือเปิดเพลง จะพบว่าตู้ลำโพงให้คุณภาพเสียงที่ดี การปรับจูนเสียงนั้นก็ง่าย ให้มิติเสียงของเครื่องดนตรีที่ถูกต้อง

ตู้ลำโพงคาราโอเกะแนวตั้ง และแนวนอนแตกต่างกันอย่างไร?

JBL Ki510 ตู้ลำโพงคาราโอเกะ ขนาด 10 นิ้ว 3 ทาง 1400 วัตต์ (คู่) Original price was: ฿45,500.Current price is: ฿28,900. (รวม VAT 7% แล้ว)
JBL Ki512 ตู้ลำโพงคาราโอเกะ ขนาด 12 นิ้ว 3 ทาง 1600 วัตต์ (คู่) Original price was: ฿50,200.Current price is: ฿31,900. (รวม VAT 7% แล้ว)

ส่วนมากจะออกแบบเป็นทรงแนวนอนครับ ใน 1 ตู้ ก็จะประกอบไปด้วยดอกลำโพงตั้งแต่ 2 ดอกขึ้นไป เช่น เสียงทุ้ม และเสียงแหลมเป็นอย่างน้อย ตู้ลำโพงคาราโอเกะทรงแนวนอนจะออกแบบให้เหมาะกับการกระจายเสียงสำหรับในพื้นที่ ที่มีขนาดจำกัดเฉพาะ หรือเหมาะสำหรับพื้นที่ปิด เช่น ห้องคาราโอเกะ, ห้องรับรอง, บ้าน, คอนโด เป็นต้น

ตู้ลำโพงทั่วไปแนวตั้ง วางให้เป็นแนวนอน แล้วใช้งานเป็นตู้ลำโพงคาราโอเกะ เสียงที่ได้จะแตกต่างกันไหม?

คำตอบ คือ โทนเสียงเดิมของลำโพงอาจจะไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก อาจจะมีบางย่านความถี่ที่เพิ่มขึ้น หรือลดลง เช่น ตู้ลำโพงที่ตั้งกับพื้น เสียงทุ้มก็จะเยอะกว่าการนำลำโพงไปแขวน ที่เป็นแบบนั้น ก็เพราะย่านเสียงต่ำเกิดการสะท้อนลงไปกับพื้นทำให้บางความถี่เพิ่มขึ้น ตรงกันข้ามหากนำลำโพงไปแขวนย่านความถี่กลาง-แหลม อาจจะมีความโดดเด่นขึ้น เพราะตู้ลำโพงถูกยกสูงขึ้นห่างจากพื้น เป็นต้น

เมื่อไหร่ก็ตาม หากเรานำตู้ลำโพงใบเดียวกัน นำมาตั้งหรือจับนอน มุมกระจายเสียงของดอกลำโพงก็จะเปลี่ยนไปครับ เพราะตำแหน่งของดอกลำโพงนั้นเปลี่ยนไปครับ

แล้ววางแบบไหนถึงถูกต้อง? แนะนำให้ดูคู่มือประกอบเป็นหลักครับ ว่าตู้ใบนั้นออกแบบมาสำหรับการใช้งานแบบแนวตั้ง หรือแนวนอน
ผมมีตัวอย่างของการกระจายเสียงของตู้ลำโพงให้ชม เพื่อความเข้าใจมากขึ้นสำหรับ มุมกระจายเสียง หรือ Coverage Pattern ของตู้ลำโพง (หากเราวางแนวตั้ง และแนวนอนครับ)

เพื่อประสิทธิภาพในการรับฟังที่ดีขึ้น

1.การวางลำโพงในระดับเดียวกับหู

การวางลำโพงในระดับเดียวกับหู มิติของเสียงนั้นจะถูกถ่ายทอดมายังหูเราได้ครบถ้วนที่สุด และชัดเจนกว่าการวางลำโพงที่ต่ำ หรือสูงกว่าระดับหูเรา

2.การวางตำแหน่งลำโพงทั้ง 2 ข้าง

ซึ่งผมขอยกตัวอย่างลักษณะการวางของลำโพง ที่ให้ผลต่อการรับฟังของหูเรา การวางลำโพงแยกจากกันสองข้าง หากวางลำโพงในระยะห่างที่เท่าๆ กัน และเรานั่งฟัง อยู่ระยะกึ่งกลาง ระหว่างลำโพง เท่ากับระยะความห่างของลำโพง (สามเหลี่ยมด้านเท่า) ถือว่าการนั่งฟัง ณ จุดนี้ ย่อมให้เสียงที่ดี ได้ยินเสียงที่ถูกต้อง ทั้งในด้านมิติเสียง ตำแหน่งที่มาของเสียง และความแม่นยำในการแยกแยะรายละเอียดอื่นๆ ในการฟัง รวมถึงน้ำหนักเสียงที่อยู่ตรงกลางระหว่างลำโพงอีกด้วย ที่เป็นเช่นนี้ ก็เพราะการเดินทางของเสียงไปสู่หูของเรานั้น อยู่ในระยะที่เหมาะสมพอดีนั่นเองครับ

นี่ก็เป็นสิ่งสำคัญที่เราต้องคำนึงถึงให้มากๆ เช่นกันครับผม