Pop Filter คืออะไร? จำเป็นแค่ไหนในงานบันทึกเสียง?

อ่านอะไรดีในบทความนี้

• ป๊อปฟิลเตอร์ คืออะไร?
• ทำไมต้องใช้
• ทำงานอย่างไร?
• ประเภท
• วิธีเลือก
• เทคนิคพื้นฐานในการใช้งาน
• สรุป: ป๊อปฟิลเตอร์ คุ้มค่ากับการลงทุนหรือไม่?

Pop Filter คืออะไร?

ป๊อปฟิลเตอร์ คืออุปกรณณ์เสริมที่ใช้งานคู่กับไมโครโฟน มีลักษณะเป็นแผ่นกรองที่ติดตั้งอยู่ระหว่างไมโครโฟนกับผู้พูดหรือผู้ร้องเพลง โดยมีหน้าที่ลดเสียงลมและ Plosive Sounds หรือ เสียงป็อป ซึ่งเป็นเสียงที่เกิดจากการปล่อยลมอย่างรวดเร็วและแรงผ่านริมฝีปากระหว่างการพูดหรือร้องเพลง โดยเฉพาะเมื่อออกเสียงพยัญชนะหนัก ๆ เช่น “พ”, “บ”, “ป” ในภาษาไทย หรือ “P”, “B”, “T” ในภาษาอังกฤษ ซึ่งส่งผลให้เสียงที่บันทึกออกมาแตกหรือไม่น่าฟังนั่นเอง

ทำไมต้องใช้?

ในห้องสตูดิโอ ห้องอัดเสียง หรืองานพอดแคสต์ มักเป็นไมค์บันทึกเสียง แบบคอนเดนเซอร์ (Condenser Microphone) ซึ่งเป็นไมโครโฟนคุณภาพสูงที่ไวต่อเสียงมาก นั้นหมายความว่า แม้กระทั่งลมหายใจหรือแรงลมเบาๆ ก็สามารถส่งผลให้ไมโครโฟนตอบสนองและบันทึกเสียงได้ ภาษาบ้านๆ ก็คือมันเข้าไมค์

เมื่อเราพูดหรือร้องเพลง เสียงลมและ Plosive Sounds (เสียงพยัญชนะหนัก เช่น “พ”, “บ”, “ป”) มักจะกระแทกเข้าตัวไมโครโฟนโดยตรง สิ่งที่ตามมาคือ เสียงแตก ความชัดเจนของเสียงลดลง และอื่นๆ ที่สำคัญที่สุดคือ หากเสียงเหล่านี้ถูกบันทึกลงไปแล้ว การแก้ไขในระบบดิจิตอล เช่น การตัดต่อเสียง ไม่สามารถแก้ได้ 100% ทำได้แค่ลดหรือปรับปรุงให้เหลือน้อยที่สุดเท่านั้น

เพื่อป้องกันปัญหานี้ตั้งแต่ต้น ป๊อปฟิลเตอร์ จึงมีความสำคัญ เพราะช่วยลดแรงลมและเสียง Plosive ก่อนจะเข้าสู่ไมโครโฟนโดยตรง ลดปัญหาหลังการบันทึก และประหยัดเวลาในการตัดต่อ

ทำงานอย่างไร?

ป๊อปฟิลเตอร์ ทำหน้าที่เป็น ชั้นกรองแรงลม และ เบี่ยงเบนคลื่นเสียง ก่อนที่เสียงจะเข้าสู่ไมโครโฟน ทำให้แรงลมและเสียง Plosive อ่อนลงหรือหายไป ทำให้เสียงที่บันทึกมีคุณภาพสูงขึ้น ไม่มีเสียงแตกหรือเสียงรบกวน และป้องกันไม่ให้ไมค์เสียหาย

ป๊อปฟิลเตอร์มีกี่ประเภท

1. Nylon: ไนลอนเป็นประเภทที่ได้รับความนิยมมากที่สุด ประกอบด้วยชั้นไนลอนหนึ่งหรือสองชั้น ที่ขึงอยู่บนกรอบวงกลม มีนำหนักเบา ราคาประหยัด ลดเสียง Plosive ได้ดีในระดับมาตรฐาน เหมาะสำหรับการใช้งานทั่วไป เช่น พอดแคสต์, การบันทึกเสียงพูด, และการร้องเพลงในบ้านหรือสตูดิโอ
2. Meta: ทำจากแผ่นโลหะที่มีรูพรุน เจาะเป็นลวดลายเพื่อกรองลม มีราคาสูงกว่า แบบไนลอน แต่ทนทานมาก ใช้งานได้ยาวนาน ถูกออกแบบมาเพื่อเปลี่ยนทิศทางลมแรงที่เกิดจากเสียง Plosive โดยไม่ลดทอนความถี่สูงลง เหมาะสำหรับการใช้งานระดับมืออาชีพในสตูดิโอบันทึกเสียง
3. Foam: แตกต่างจากสองแบบแรก ซึ่งไม่ได้เป็นอุปกรณ์เสริมที่แยกต่างหาก แต่จะครอบลงบนไมโครโฟนโดยตรง ใช้งานง่าย พกพาสะดวกเหมาะสำหรับการบันทึกเสียงกลางแจ้ง

เลือกอย่างไร?

เมื่อรู้ประเภทแล้ว คำถามต่อมาก็คือ แล้วเราเลือกอย่างไหนดี? การเลือกป๊อปฟิลเตอร์นั้นไม่ยากครับ อย่างแรกเลยคือดูว่าเราจะเอาไปใช้ทำอะไร ถ้าเป็นแค่การอัดเสียงทั่วๆ ไปหรือทำพอดแคสต์ มีงบจำกัด มองว่าแบบตาข่ายผ้าธรรมดาเพียงหรือแบบโฟมพอแล้ว แต่หากต้องการใช้งานในสตูดิโอมืออาชีพหรือโปรเจกต์ที่เน้นคุณภาพเสียงสูงสุด เลือก โลหะ หรือ ไฮบริด ตอบโจทย์กว่าครับ

หรือสรุปสั้นๆ ได้ตามนี้ครับ

• ถ้าคุณงบจำกัดและต้องการเริ่มต้น เลือกแบบไนลอน
• ถ้าคุณอยากได้ความทนทานและคุณภาพเสียงสูง เลือกแบบโลหะ
• ถ้าคุณต้องใช้งานกลางแจ้งหรืองานไลฟ์สด โฟม Windscreen คือคำตอบ

ซึ่งแบรนด์ที่ได้รับความนิยมใน SoundDD ได้แก่ Rode, Shure, Aston, Blue

เทคนิคพื้นฐานในการใช้งาน

แม้ ป๊อปฟิลเตอร์ จะมีความสำคัญในการลดเสียง Plosive แต่การวางไมโครโฟนที่เหมาะสมก็ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของป๊อปฟิลเตอร์ได้เช่นกัน ผมขอแนะนำเทคนิคพื้นฐานในการใช้งานทั้งป๊อปฟิลเตอร์และไมโครโฟนดังนี้ครับ

• ปรับตำแหน่งไมโครโฟนให้อยู่ต่ำกว่าระดับปากเล็กน้อย และเอียงไมโครโฟนไปทางคาง เพื่อเลี่ยงลมจากลมหายใจที่พุ่งตรงเข้าไมโครโฟนโดยตรง
• เว้นระยะห่าง 2-4 นิ้ว ระหว่างผู้ใช้กับไมโครโฟน เพื่อเลี่ยงเสียง Plosive และยังคงได้เสียงที่ชัดเจนและครบถ้วน
• ทดลองปรับมุมและตำแหน่งของป๊อปฟิลเตอร์ เพื่อหาตำแหน่งที่ดีที่สุด ช่วยลดหรือกำจัดเสียง Plosive ได้อย่างหมดจด

สรุป Pop Filter คุ้มค่ากับการลงทุนหรือไม่?

มาถึงคำถามสำคัญที่หลายคนสงสัย… มันคุ้มไหม? ถ้าหากคุณเป็นผู้ที่ให้ความสำคัญสำคัญกับเสียงมากๆ ไม่ว่าจะเป็นการบันทึกเสียงพูด ร้องเพลง หรือการทำพอดแคสต์ นี่้เป็นอุปกรณ์ที่คุ้มค่าอย่างแน่นอน เพราะเงินที่เสียไปไม่กี่ร้อยหรือพันบาท แต่ช่วยประหยัดเวลาแก้ไขเสียงในคอมพิวเตอร์ไปได้เป็นชั่วโมงๆ แถมยังช่วยให้งานเสียงของเราออกมาคุณภาพดีตั้งแต่ต้นทาง ไม่ต้องมานั่งปวดหัวแก้ไขทีหลัง

บทความที่คุณอาจสนใจ..